Ortaklığın giderilmesi davası devam ederken hisse satışı, ortaklık mülkiyetindeki paylardan bir veya birkaçının, izale-i şüyu davası sürecinde, davanın sonucuna bağlı olarak belirlenen değer üzerinden satılması anlamına gelir. Bu durumda, davanın sonucuna göre tespit edilen paylaşım oranlarına uygun olarak hisse sahipleri, hisselerini satışa çıkarabilir ve bu satış, dava sonucuna göre belirlenen değerler üzerinden gerçekleşir.
Burada önemli bir sorun da ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası devam ederken paydaşların, hisselerini satıp satamayacaklarıdır. Ortaklığın giderilmesi davası devam ederken hisse satışı mümkündür. Yargıtay kararlarına göre, izale-i şüyu davası sürecinde paydaşların hisselerini satmalarını engelleyen yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, davaya rağmen hisse sahipleri hisselerini satabilirler. Bu durumda, satış gerçekleşirse, paydaşın hissesi, davada alacağı paylaşım sonucunda tespit edilen değere göre satışa sunulur.
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Devam Ederken Hisse Satışı Yapılabilir Mi ?
Türk Medeni Kanunu’nun 703. maddesinin son fıkrası, elbirliği mülkiyetindeki paylaşmanın, aksine bir hüküm bulunmadığı sürece paylı mülkiyet hükümlerine göre gerçekleştirileceğini belirtmektedir. Bununla birlikte, Kanun’un 644. maddesi, elbirliği mülkiyetindeki varlıklar için paylaşma davası açılabileceğini ifade ederek, paydaşlar ve ortaklar arasında malın paylaşılmasını isteme hakkının olduğunu vurgulamaktadır. Bu davalara “ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası” adı verilmektedir. Bu davalar sonucunda, paylı malın mümkünse aynen paylaşılması gerekiyorsa aynen paylaşılır; ancak değişmesi gerekiyorsa satış yoluyla ortaklığın sona erdirilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Devam Ederken Hisse Satışı Mümkün Mü ?
Burada önemli bir sorun da ortaklığın giderilmesi davası devam ederken hisse satışı mümkün mü sorusudur. Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası sürecinde, paydaşların hisselerini satabilecekleri kabul edilmektedir.Ortaklığın giderilmesi davası devam ederken hisse satışı ile ilgili Yargıtay kararları, izale-i şuyu davası devam ederken paydaşların hisselerini satabileceklerini vurgulamaktadır. Bu kararlara göre, bu davanın sürecinde hisse sahiplerinin satışlarını engelleyen herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca, taşınmaz sicilinde de bu yönde bir kısıtlama bulunmamaktadır.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Devam Ederken Hisse Satışı İle İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay Birinci Hukuk Dairesi, 22.09.2005, E: 2005/9239, K: 2005/9907: Taraflar arasında görülen davada; Davacı, paydaşı bulunduğu 304 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın giderilmesi davası devam ederken, paydaşlardan davalı Necdet’in aynen taksimi imkansız kılmak için paylarının bir bölümünü diğer davalılara hibe suretiyle muvazaalı temlik ettiğini ileri sürerek hibe işleminin iptali ve hibe öncesi kayıt durumuna dönülmesi isteğinde bulunmuştur.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Devam Ederken Hisse Satılır Mı ?
Ortaklığın giderilmesi davası, yani izale-i şuyu davası devam ederken, pay sahibi kişilerin hisse satışı yapması hukuken mümkündür. Yargıtay kararlarını incelediğimizde, izale-i şuyu davası devam ederken paydaşların hisselerini satmalarının yolunun açık olduğunu net bir şekilde görüyoruz. Bu durum, hisse sahiplerinin dava sürecinde de mülkiyetlerini serbestçe devretme hakkına sahip olduklarını ortaya koymaktadır.
Davalılar, çekişmeli taşınmazda satış suretiyle ortaklığın giderilmesi yönünde bilirkişilerce rapor verildikten sonra davacının kardeşlerine ait payları muvazaalı olarak üzerine topladığını ve aynen taksim için tekrar rapor alınmasını istemesi üzerine hibe işleminin yapıldığını, davacının kendi kötü niyetinden yararlanamayacağını bildirip davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, hibe işleminin ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksimi imkansız kılmak için muvazaalı yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi Sadettin Akyol’un raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.
Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; çekişme konusu 304 parsel sayılı taşınmazın paylı mülkiyet üzere olduğu, paydaşlığın ortadan kaldırılması amacıyla Ceyhan Sulh Hukuk Mahkemesinde 2004/1176 esas sayılı ortaklığın giderilmesi davası açıldığı, bu davanın yargılaması sarasında, davacının taşınmazdaki, davalı Necdet dışındaki diğer paydaşların paylarını satın aldığı, bunun üzerine davalı Necdet’in de kendi payını diğer davalılara bağış yoluyla intikal ettirdiği anlaşılmaktadır.
Davacı, davalı Necdet’in tasarrufunun, ortaklığın giderilmesi davasında aynen taksim olanağının ortadan kaldırılması düşüncesine dayalı bulunduğunu, bu halin kendisine zarar vereceğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere; davacının, taşınmazdaki diğer paydaşlardan paylarını satın alma yoluyla edinmesi nedenli yasal hakkı ise, davalı Necdet’in taşınmazdaki payını diğer davalılara bağış yoluyla intikal ettirmesi de, adı geçenin payı üzerindeki mülkiyet hakkının doğal sonucudur. Böyle bir temliki engelleyen yasal düzenleme bulunmadığı gibi bu yolda bir kısıtlamada taşınmaz sicilinde mevcut değildir.
Hal böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile kabulü yönünde karar verilmesi doğru değildir. Davalıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK‘nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan harcın temyiz edene iade edilmesine , 22.09.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Ortaklığın Giderilmesi Davası Devam Ederken Hisse Satışı Nasıl Yapılır ?
Ortaklığın giderilmesi davası sırasında, paydaşlardan biri malın hissedarlar arasında değil, açık artırma yoluyla satılmasını talep edebilir. Bu durumda, mahkeme talebi değerlendirir ve uygun gördüğü takdirde satışın açık artırmayla gerçekleştirilmesine karar verebilir. Mahkeme, paydaşların arasında anlaşma sağlanamaması veya diğer nedenlerle açık artırmanın daha uygun olduğunu düşünmesi halinde bu kararı verebilir.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında İhtiyati Tedbir Kararı Verilmişse
Ortaklığın giderilmesi davalarında, davacı tarafından talep edilmesi halinde “davalıdır” veya “ihtiyati tedbir” şerhi konulabilir. Ancak, bu şerhlerden “davalıdır” şerhi, taşınmazdaki hissenin 3. kişilere satışına engel teşkil etmez. Diğer yandan, “ihtiyati tedbir” şerhi, taşınmazdaki hissenin 3. kişilere satışını engelleyebilir.