Ev sahibi kiracının ödeme gücünü aşacak kadar belirgin bir kira artışı yaptığında kiracılar bu durumda fahiş kira artışı nereye şikayet edilir ? sorusunu bizlere yöneltmektedir. Günümüzde yüksek enflasyon ortamı ve Türk Borçlar Kanunu‘ndaki son değişiklikler nedeniyle, kiracılar ile kiraya verenler arasındaki anlaşmazlıkların sayısı artmıştır. Bu durum, özellikle kiracıların daha zayıf durumda olmaları nedeniyle sık sık mağdur olmalarına yol açabilir. Haklarını kanun önünde aramak isteyen kiracılar için önemli bir soru da fahiş kira artışlarını nereye şikayet edebilecekleri konusudur.
Fahiş kira artışına karşı rahatsız olan ve haklarını kanun önünde aramak isteyen vatandaşlar, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) aracılığıyla başvuruda bulunabilirler. Fahiş kira artışına dair yaşanan sorunlar, CİMER’e bildirilerek ilgili mercilerden yardım talep edilebilir. Bir diğer yol olarak, vatandaşlar Hukuk Mahkemeleri’nde dava açma yoluna da gidebilirler.
Fahiş Kira Artışında Ne Yapmalı ?
Fahiş kira artışı, normal piyasa koşullarına, enflasyon oranlarına veya yerel düzenlemelere uygun olmayan, aşırı yüksek bir oranda yapılan kira zammı yapılmasıdır. Ev sahibi kiracının ödeme gücünü aşacak kadar belirgin bir kira artışı yaptığında kiracılar bu durumda fahiş kira artışında ne yapmalıyım sorusunu bizlere yöneltmektedir. Fahiş kira artışından rahatsız olan ve haklarını kanun önünde aramak isteyen vatandaşlar, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) aracılığıyla başvuruda bulunabilir ve Hukuk Mahkemeleri’nde dava açma yoluna gidebilirler.
Ev Sahibi Kiraya Ne Kadar Zam Yapabilir 2024 ?
Yeni yılda kirada yüzde 25 zam sınırlamasının 1 Temmuz 2024 tarihine kadar devam etmesi bekleniyor. Bu durum, kontrat süresi dolan konut kiracıları için önemli bir kısıtlama getiriyor. Kiralanan konutun sözleşme süresi bitmiş olsa dahi, ev sahipleri TÜFE rakamlarına kayıtsız kalarak kiracılara yüzde 25’ten fazla zam yapamayacak. Kiracılar, bu sınırlama sayesinde daha öngörülebilir bir kira artışıyla karşılaşacak ve ev sahiplerinin fahiş zamlar yapmasını engelleyebilecekler.
Bahsettiğiniz şekilde, konut kiralarındaki maksimum kira zam oranının bir önceki yıla göre %25 olduğu belirtiliyor. Örneğin, 7.500 TL olan bir kira bedeli için %25’lik bir artış, 1875 TL’ yi bulur. Bu durumda, yeni kira bedeli 9.375 TL olacaktır. Bu düzenleme, 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde belirlenmiştir.
Yüksek Kira İstemenin Cezası Nedir ?
Türk Ceza Kanunu’ndaki değişiklikle, piyasa ortalamasının üzerinde fahiş kira artışı yaparak haksız kazanç sağlayanlara bir ila üç yıl hapis cezası verilmesi planlanıyor. Bu değişiklik, kira artışlarıyla ilgili adaletsiz uygulamaları caydırmayı ve ev sahiplerinin aşırı kira artışlarından kaynaklanan haksız kazançlarını sınırlamayı, kiracının mağdur edilmesini engellemek amacıyla düzenlenmiştir.
Ev Sahibi Kiraya Fazla Zam Yapmak İsterse Kiracı Ne Yapmalı ?
Türk Borçlar Kanunu’nun geçici 2. maddesine göre kira bedelinde %25’ten fazla artış yapmak yasaktır. Bu hüküm, kanunun emredici bir hükmüdür ve bu sınırlama aşıldığında yapılan sözleşmeler kesin olarak hükümsüz kabul edilir. Bu durum, Türk Borçlar Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenmiştir. İlgili kanun maddesi şu şekildedir:
II. Kesin hükümsüzlük
MADDE 27 –
Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. Sözleşmenin içerdiği hükümlerden bir kısmının hükümsüz olması, diğerlerinin geçerliliğini etkilemez. Ancak, bu hükümler olmaksızın sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılırsa, sözleşmenin tamamı kesin olarak hükümsüz olur.
Bu sebepten ötürü; kiraya %25’ten fazla zam yapılması durumunda kiracı, alanında uzman bir avukattan hukuki destek alarak kanun yollarına başvurmalıdır.
Yüksek Zam Yapan Ev Sahibi Nereye Şikayet Edilir ?
Türk Borçlar Kanunu’na göre kira artış oranı %25’ten fazla olamaz. Ev sahibi, kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak %25’ten fazla zam yaparsa, kiracı kanundan doğan haklarını kullanabilir ve konuyu yargıya taşıyabilir. Bu durumda, kiracı Fahiş kira artışına karşı, hukuki süreç başlatarak kira artışının kanuni sınırları aşan kısmını mahkemeye taşıyabilir ve hakkını arayabilir.
Bu husus Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 4. Maddesinde düzenlenmiş olup ilgili kanun maddesi şu şekildedir:
MADDE 4-
(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler.
Fahiş Kira Artışı Cezası 2024
Türk Borçlar Kanunu’na 2023 yılında eklenen geçici madde, 14/07/2023 tarihinde uzatılmış ve bu konuda detaylar içeren 2. Geçici madde kanuna eklenmiştir. Bu nedenle, herhangi bir değişiklik yapılmaması durumunda 01/07/2024 tarihine kadar kira artış oranı %25 olarak sınırlıdır ve bu oranın üzerinde bir zam yapılamaz. İlgili geçici 2. madde şu şekildedir:
GEÇİCİ MADDE 2- (Ek: 14/7/2023-7456/23 Md.)
Konut kiraları bakımından 2/7/2023 ilâ 1/7/2024 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşini geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde yirmi beşin altında kalması halinde değişim oranı geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir. Bu fıkra hükmü, 344’üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hâkim tarafından verilecek kararlar bakımından da uygulanır.