Değer Kaybı Zaman Aşımı; Her ne kadar istemesek de günlük hayatımızda motorlu araçlarımızla, kusurumuz olsun ya da olmasın maddi kayıplı kazalara karışabiliriz. Bu maddi kayıplardan biri de aracımızda yaşanan değer kaybıdır. Vatandaşlarımızın aklına da mağdur olmamak adına Araç Değer Kaybı zamanaşımı süresi ne kadardır sorusu gelmektedir.
Araç Kaybı Davası’na ilişkin zamanaşımının düzenlendiği ve bize yol gösteren kanunlarımız 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6047 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’dur. Borçlar Kanunu’nda yer alan ilgili maddelere atıf yapmamız gerektiğinde:
A. Sorumluluk
I. Genel olarak
MADDE 49 – Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
III. Tazminat
1. Belirlenmesi
MADDE 51 – Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.
C. Zamanaşımı
I. Kural
MADDE 72 – Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.
Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa zarar gören, haksız fiilden doğan tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcu ifadan kaçınabilir.
Araç Değer Kaybı Davalarında zamanaşımı süresine ilişkin Borçlar Kanunu’nun 72. Maddesi ile hemen hemen aynı hükümleri içeren fakat özel hüküm niteliğinde olduğundan araç değer kaybı konusunda asıl uygulama alanı bulacak olan norm ise Karayolları Trafik Kanunu’nun 109.maddesidir.
Zamanaşımı:
Madde 109 – Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse, sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.
Diğer hususlarda, genel hükümler uygulanır.
İlgili kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere Araç Değer Kaybı Davası’nda zamanaşımı süresi; kazanın zarar gören tarafının, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren ‘’2 YIL’’ ve her halükârda kaza gününden itibaren ‘’10 YIL’’ şeklindedir.
Değer Kaybı Geriye Dönük Kaç Yıl ?
Vatandaşlarımız karıştıkları kaza neticesinde araçlarında meydana gelen değer kayıplarını, kazanın üstünden ne kadar vakit geçtikten sonra isteyebileceklerini, geriye dönük kaç yıl sonra bu dava açılabileceklerini merak etmektedirler.
Değer kaybı davası, zarara uğrayan şahsın zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halükârda on yıl içerisinde açılmalıdır. Örnek olarak, 15/12/2020 tarihinde bir kaza meydana gelmiş olsun. Ancak zarar gören taraf, tazminat yükümlüsünü 30/12/2020 tarihinde öğrenmişse, dava açma hakkı 30/12/2022 tarihine kadar sürecektir.
Zarar gören taraf, bu tarihten sonra dava açarsa ve davalı taraf zamanaşımı defi ileri sürerse, dava zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle ret edilecektir.
Değer Kaybı ZamanAşımı
‘’2918 kanun numaralı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/1. maddesi hükmüne göre “Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar”. Somut olayda, davaya konu trafik kazasının 04.03.2011 tarihinde meydana geldiği, olayın maddi hasarlı trafik kazasından ibaret olduğu ve uzamış ceza zamanaşımının uygulanmasını gerektirir bir durumun bulunmadığı dosya kapsamıyla sabittir. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğu; davacı tarafın gerek davaya gerekse ıslah talebine konu ettiği maddi tazminat taleplerini 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürmesi gerektiği de aşikardır.’’
‘’2918 kanun numaralı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/1. maddesi uyarınca, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar göreninin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.’’
İlgili kanun maddeleri ve yüksek mahkeme içtihatları birlikte değerlendirildiğinde de görülecektir ki gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazalarının ardından 6047 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesi uyarınca araçlarında meydana gelen değer kaybını tazmin etmek isteyen vatandaşlarımız için geriye dönük olarak süre zararı ve zararı gidermekle yükümlü kişiyi öğrendikten sonra 2 yıl ve kazanın gerçekleşme gününden başlayarak her halükârda 10 yıldır. Değer Kaybı Zamanaşımı kanun maddelerinde de izah edildiği üzere dikkat edilmesi gereken hususlar arasındadır.
Araç Değer Kaybı Ne Zaman İstenir ?
Araç değer kaybı davası açılabilmesi için belirli prosedürlerin yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, bireyin bir kaza sonucu zarar gördüğü durumda, kazada kusuru bulunan tarafın aracını sigortalattığı (zorunlu trafik sigortası) sigorta şirketinden zararını talep etmeden doğrudan dava açabilmesi mümkün değildir.
Bu nedenle zarar gören kişinin öncelikle uğradığı zararı ilgili sigorta şirketinden talep etmesi gerekmektedir. Eğer sigorta şirketi uğranılan zararı tamamen karşılar ve tatmin edici bir ödeme yaparsa, bu durumda zarar gören kişinin dava açmaya hukuki bir dayanağı kalmayacaktır. Aracınızda oluşan hasar sebebiyle aracınızın piyasa değeri düşecektir. Hak ve menfaat kayıplarının önüne geçmek amacıyla alanında uzman düzce sigorta avukatı hukuki danışmanlık hizmeti almanızı tavsiye ederiz.
İlgili sigorta kuruluşunun, zarara uğrayan tarafın yazılı talep tarihinden itibaren on beş gün içinde cevap vermemesi veya verdiği cevabın zarara uğrayan tarafın zararını tatmin edebilecek nitelikte olmaması durumunda, zarara uğrayan kişi dava hakkını kazanır. Bu durumda, zarar gören taraf öncelikle yukarıda belirtilen değer kaybı şartlarını yerine getirmeli ve sonrasında dava açma yoluna gitmelidir. Bu şekilde, kişi haklarını koruma adına adımlarını atabilir ve dava yoluyla tazminat talebinde bulunabilir.