Kentsel dönüşüm, şehirlerin depreme dayanıklı hâle getirilmesi, riskli yapıların yenilenmesi ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla yürütülen kapsamlı bir süreçtir. Bu süreçte maliklerin ve kiracıların mağduriyet yaşamaması için devlet tarafından kentsel dönüşüm kira yardımı uygulaması hayata geçirilmiştir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca verilen bu destek, hem malikleri hem de kiracıları kapsamaktadır.
Kentsel dönüşüm kira yardımı, riskli yapı tespiti sürecinin kesinleşmesinden ve yıkım sürecinin başlamasından sonra devreye girmektedir. Kira yardımı, maliklerin taşınma ve kira giderlerini karşılamalarına, kiracıların ise yeni bir konut bulana kadar güvenli bir şekilde barınmalarına olanak tanır. Kira yardımı süreci, hem konut hem de işyeri sahipleri için uygulanabilir ve başvuru koşullarına uygun kişiler tarafından alınabilir.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Kimler Alabilir?
Kentsel dönüşüm kira yardımı, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespit edilen konut ve işyerlerinde malikler, kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri tarafından alınabilir.
- Ev sahipleri (malikler): Riskli yapı malikleri taşınma sürecinde kira desteği alabilir. Maliklerin yapıda ikamet etme zorunluluğu yoktur.
- Kiracılar: Riskli yapıda ikamet eden kiracılar, yeni konut bulana kadar kira yardımı alabilir.
- İşyeri sahipleri ve kiracıları: İşyerleri için de kira yardımı verilir; kira bedeli ve işyeri büyüklüğü dikkate alınır.
- Sınırlı ayni hak sahipleri: Oturma veya intifa hakkı olan kişiler, yapıda ikamet ettikleri sürece başvurabilir.
Kira yardımı, yalnızca hak sahibi tarafından başvurulabilir ve başvuru adresi ile riskli yapı tespit raporundaki adresin örtüşmesi gerekir. Ayrıca, başvuru sahibinin başka sosyal yardımlardan veya faiz destekli kredilerden aynı kapsamda yararlanmıyor olması şarttır.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Şartları 2026
Kentsel dönüşüm kira yardımı alabilmek için başvuru sahiplerinin bazı şartları yerine getirmesi gerekmektedir. Kira yardımı şartları şu şekildedir:
- Gayrimenkul, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilmiş olmalıdır.
- Riskli yapı tespiti kesinleşmiş ve bina tamamen tahliye edilmiş olmalıdır.
- Başvuru sahibi, faiz destekli kredi başvurusunda bulunmamış olmalıdır; kredi desteği alınmışsa kira yardımı talebi kabul edilmez.
- Başvuru, yalnızca hak sahibi tarafından yapılabilir.
- Kiracılar, kira yardımı alabilmek için riskli yapıda fiilen ikamet ediyor olmalıdır.
- Maliklerin riskli yapıda ikamet etme zorunluluğu bulunmamaktadır.
- Sınırlı ayni hak sahipleri, kira yardımı alabilmek için yapıda ikamet etmek zorundadır.
- Başvuru adresi ile riskli yapı tespit raporundaki adres bilgileri tamamen uyuşmalıdır.
- Riskli yapıda ikamet edildiği, elektrik, su veya doğalgaz faturaları ile kanıtlanmalıdır; faturalar birinci, ikinci veya üçüncü derece yakınlardan birinin adına da olabilir.
- Arsa paylı tapularda, belediyeden emlak vergi beyannamesi alınmalıdır.
- Hisseli tapuda malik olan kişiler, her biri ayrı ayrı başvuru yapmak zorundadır.
- Emlak vergi beyannamesi bina türünde olmalı, arsa için düzenlenen beyannameler geçerli sayılmaz.
- Apartman görevlileri, durumlarını ayrıca belgelemelidir.
- Başvuru sahibinin Ziraat Bankası’nda hesabı bulunmalıdır.
- Kira yardımı başvuruları, kanunda belirlenen süre içinde yapılmalıdır; süre aşıldığında başvuru geçersiz sayılır.
Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Başvurusu
Kentsel dönüşüm kira yardımı başvuruları, hak sahiplerinin yetkili kurumlara müracaat etmesiyle yapılır. Başvuruların geçerli sayılabilmesi için, başvuru sahibinin gerekli şartları sağlaması ve istenen belgeleri eksiksiz sunması zorunludur.
Başvurular yapılabilecek merciler şunlardır:
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri
- Yetki devri yapılan belediyeler
- e-Devlet üzerinden elektronik başvuru
- Riskli alan veya rezerv yapı alanlarında, ilgili Belediye, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) veya Kentsel Dönüşüm Başkanlığı
Büyükşehirlerde yetki çoğunlukla ilçe belediyelerine devredilmiştir. Örneğin İstanbul’da başvurular, ilçe belediyeleri aracılığıyla alınmaktadır.
Başvuru sırasında dikkat edilmesi gerekenler:
- Malikler, aynı türden yalnızca bir bağımsız bölüm için kira yardımı alabilir.
- Bir kişi, hem konut hem işyeri için ayrı başvuruda bulunabilir, fakat aynı türden iki kez başvuru yapamaz.
- Başvurular, ilgili kurumların sağladığı standart dilekçelerle yapılır.
- Başvuru tamamlandıktan sonra belgeler incelenir ve uygun görülen başvuruların kira ödemesi Ziraat Bankası hesabına yatırılır.
Başvuru Süresi
Kentsel dönüşüm kira yardımı başvurusu, riskli binanın tahliye veya yıkım tarihinden itibaren 1 yıl içinde yapılmalıdır. Süre aşılırsa kira desteği hakkı düşer. Başvurular yalnızca tahliye edilmiş binalar için geçerlidir. Hak sahipleri, tahliye tarihinden geriye dönük en fazla 3 aya ait faturalarla ikametlerini belgeleyebilirler.
Kira Yardımı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Başvuru sahiplerinin durumlarına göre istenen belgeler değişiklik gösterebilir. Genel olarak:
Maliklerin Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
- Tapu belgesi (asıl veya onaylı örnek)
- Riskli yapı tespit raporu ve yıkım kararı
- Kimlik fotokopisi
- Başvuru dilekçesi
Kiracıların Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
- Kiracı olduğunu gösteren kira kontratı veya noter onaylı sözleşme
- Riskli yapı tespit raporu ve yıkım kararı
- Kimlik fotokopisi
- Başvuru dilekçesi
İşyeri Kiracılarının Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
- Ticari kira sözleşmesi veya kira kontratının noter onaylı örneği
- Vergi levhası (iş yeri sahipleri için)
- Riskli yapı tespit raporu ve yıkım kararı
- Başvuru dilekçesi
Kira Yardımı Kaç Ay Veriliyor?
Kentsel dönüşüm kira yardımı süresi, başvuranın durumu ve sahip olduğu hak türüne göre farklılık gösterir.
Ev ve işyeri sahipleri (malikler): Kira yardımı, taşınma süreci boyunca toplam 18 ay süreyle her ay düzenli ödemeler şeklinde yapılır.
Kiracılar: Kira desteği, taşınma giderlerini karşılamak amacıyla tek seferlik ödenir. Bu ödeme, kiracının yeni bir konuta taşınana kadar yaşadığı mali yükü hafifletir.
Sınırlı ayni hak sahipleri: Oturma veya intifa hakkına sahip kişiler, kiracılarda olduğu gibi bir defaya mahsus toplu ödeme alırlar. Ödeme tutarı, hak sahibinin taşınma durumu ve ilgili yönetmeliklere göre belirlenir.
2 Evi Olan Kira Yardımı Alabilir Mi?
Kentsel dönüşüm sürecinde, şehirlerdeki yapıların yenilenmesi ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla çeşitli destekler sağlanmaktadır. Bu desteklerden biri de kentsel dönüşüm kira yardımıdır. Ancak, birden fazla konutu olan kişiler için durum farklılık göstermektedir.
Bir kişinin sahip olduğu konutlardan yalnızca riskli yapı kapsamında yıkım veya tahliye kararı alınmış olan ev için kira yardımı ödemesi yapılır. Yani, ikinci veya üçüncü konutlar için ayrı bir kira yardımı başvurusu kabul edilmez. Bu kural, devletin kaynaklarını ihtiyaç sahibi hak sahipleri arasında adil şekilde dağıtmasını sağlar.
Maliklerin durumunda, kira yardımı sadece riskli yapı tespitine tabi ev için geçerlidir. Sahibi olunan diğer konut yatırım amaçlı ya da farklı kullanımda olsa bile, bu konut için ayrı bir ödeme yapılmaz. Kiracılar açısından da benzer bir uygulama geçerlidir: yalnızca riskli yapı kapsamında olan ev için destek sağlanır. Kiracının diğer kiraladığı konutlar bu yardımdan etkilenmez.
Yerel yönetimlerin uygulamaları ve ödeme kriterleri farklılık gösterebilir. Bu nedenle, 2 evi olan kişiler, kira yardımı başvurusu yapmadan önce bağlı bulundukları belediyenin kentsel dönüşüm birimi veya ilgili il müdürlükleri ile görüşerek haklarını netleştirmelidir.
Özetle, 2 evi olan kişiler yalnızca riskli yapı kapsamında yer alan konut için kentsel dönüşüm kira yardımı alabilir. İkinci veya üçüncü konutlar için ek ödeme yapılmaz, ancak malik veya kiracı durumuna göre farklı türden taşınma desteği alınabilir.
Sık Sorulan Sorular
Kentsel dönüşüm kira yardımını ev sahibi alabilir mi?
Ev sahipleri, riskli yapı tespit raporu ve yıkım kararı kesinleştikten sonra kira yardımı alabilir. Maliklerin başvuruda bulunabilmesi için taşınma süreci başlamış olmalı ve gerekli belgeler eksiksiz sunulmalıdır. Ev sahiplerinin riskli yapıda ikamet etme zorunluluğu bulunmamaktadır; önemli olan başvurunun doğru ve zamanında yapılmasıdır.
Kira yardımı için başvurular nasıl yapılır?
Kira yardımı başvuruları, belediyeler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yetkilendirdiği birimler veya e-Devlet kapısı üzerinden yapılabilir. Riskli alan veya rezerv yapı alanlarında başvuru TOKİ veya Kentsel Dönüşüm Başkanlığı aracılığıyla da gerçekleştirilebilir. Başvuru sırasında belgelerin eksiksiz ve doğru şekilde sunulması, başvurunun kabul edilmesi için şarttır.
Kira yardımı yatmadı, ne yapmalıyım?
Öncelikle başvuru sırasında sunulan belgelerin eksiksiz ve doğru olduğundan emin olun. Ödeme gecikmesi yaşanıyorsa, başvurunun yapıldığı yetkili birimle iletişime geçerek durumunuzu sorgulayabilirsiniz. Ayrıca e-Devlet üzerinden de kira yardımı ödemesinin takibi yapılabilmektedir.
Kira yardımı devam ediyor mu?
Kira yardımı, malik veya kiracının taşınma süresi boyunca ve riskli yapının yıkımının tamamlanmasına kadar devam eder. Taşınma ve yerleşim durumuna bağlı olarak ödeme süresi yetkili kurum tarafından güncellenebilir veya uzatılabilir.
Kentsel dönüşüm kira yardımı geri ödemeli mi?
Kentsel dönüşüm kira yardımı, geri ödemesiz bir destek olarak sağlanır. Amaç, taşınma süreci ve yeni yaşam alanına geçiş sırasında hak sahiplerinin maddi yükünü hafifletmektir.
Kira yardımı hangi bankaya yatıyor?
Ödemeler, Ziraat Bankası hesapları üzerinden yapılmaktadır. Başvuru sırasında hak sahiplerinin kendi banka hesap bilgilerini eksiksiz şekilde vermesi gerekir.
Kira yardımının yatıp yatmadığını nasıl öğrenebilirim?
Ödemenin durumu, başvurunun yapıldığı kurum veya e-Devlet kapısı üzerinden kolayca takip edilebilir. Ayrıca belediyeler ve Bakanlık birimleri de hak sahiplerini bilgilendirme yetkisine sahiptir.
Kira yardımı nasıl alınır?
Başvuru süresi içinde gerekli belgelerle başvuru yapıldıktan sonra, kira yardımı ödemesi hak sahibinin Ziraat Bankası hesabına yatırılır. Ev sahipleri için ödemeler aylık olarak yapılırken, kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri için tek seferlik veya kısa dönemli ödemeler uygulanır.
Kira yardımı ne kadar süreyle verilmekte?
Ev sahipleri için kira yardımı 18 aya kadar düzenli aylık ödemeler şeklinde yapılır. Kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri için ise taşınma süresi boyunca tek seferlik veya kısa dönemli ödemeler sağlanır. Taşınma süresinin uzaması durumunda yetkili kurum tarafından ödeme süresi artırılabilir.