1 yıllık kira sözleşmesi sona erdiğinde, hem kiracılar hem de ev sahipleri birçok soru ile karşı karşıya kalır. Ev sahibi kiracıyı çıkarabilir mi? Kira sözleşmesi sona erdikten sonra kiracı ne kadar süreyle kalabilir? Kira artışı yapılabilir mi veya sözleşme nasıl yenilenir? Bu makalede, 1 yıllık kira sözleşmesinin bitiminde tarafların haklarını, kiracının tahliye sürecini ve kira sözleşmesinin devamı ile güncellenmesini detaylı bir şekilde ele alacağız. Ayrıca sık sorulan sorulara da net cevaplar vererek, kiracı ve ev sahibinin merak ettiği tüm konuları anlaşılır biçimde açıklayacağız.
Kira Sözleşmesi ve Süresi
Kira sözleşmesi, kiracı ile ev sahibi arasında yapılan ve mülkün kullanım haklarını belirleyen resmi bir anlaşmadır. Türkiye’de en yaygın kira sözleşmesi türü 1 yıllık kira sözleşmesidir. 1 yıllık kira sözleşmesi, sözleşmede belirtilen başlangıç ve bitiş tarihleri arasında geçerlidir. Sözleşme süresi boyunca taraflar, kira bedeli, ödeme şekli, mülkün kullanımı ve diğer yükümlülükler konusunda anlaşmış olur. Kira sözleşmesinde belirtilen süre sona erdiğinde, tarafların sözleşmeye dayalı hak ve yükümlülükleri de sona erer.
1 Yıllık Kira Sözleşmesi Bitince Ne Olur?
1 yıllık kira sözleşmesi bitince, sözleşme otomatik olarak sona erer. Ancak kiracı, ev sahibinden izin almadan mülkü kullanmaya devam edemez. Bu noktada kiracı ve ev sahibi arasında iki olasılık ortaya çıkar: Birincisi, taraflar yeni bir kira sözleşmesi yaparak kiracının mülkte kalmaya devam etmesini sağlar. İkincisi, sözleşme yenilenmezse kiracının evi boşaltması gerekir. Sözleşme süresi dolmuş olsa bile kiracı, makul süre içinde taşınmazı boşaltmazsa ev sahibi hukuki yollara başvurabilir ve tahliye davası açabilir.
Ev Sahibi Kiracıyı Hangi Durumlarda Çıkarabilir?
Ev satışından sonra, yeni ev sahibi veya mevcut ev sahibi, kiracıyı tahliye etmek istediğinde hukuki prosedürlere uymak zorundadır. Türkiye’de kira hukuku uyarınca, ev sahibi kiracıya yazılı ihtarname göndererek taşınmazı boşaltmasını talep edebilir. Eğer kira sözleşmesinde özel bir hüküm yoksa, ev sahibinin kiracıya makul bir süre tanıması gerekir, bu süre 6 ay olarak kabul edilir.
Kiracının evi özensiz kullanması, taşınmaza zarar vermesi, komşularla uyumsuz davranması, kira bedelini ödememesi, ev sahibinin kendisi veya birinci derece yakınları için taşınmazı kullanma ihtiyacı veya kira sözleşmesine aykırı davranması durumunda ev sahibi, hukuka uygun gerekçelerle ev sahibi kiracının tahliyesini isteyebilir. Bu durumda ev sahibi mahkemeye başvurarak tahliye davası açabilir ve mahkeme, kiracının durumu, sözleşme hükümleri ve taşınmazın durumu doğrultusunda karar verir. Böylece hem kiracının hakları korunur hem de ev sahibinin taşınmazını güvenli ve düzenli şekilde kullanma hakkı sağlanmış olur.
Kira Sözleşmesinin Yenilenmesi ve Fesih Süreci
Kira sözleşmesinin sona ermesinden sonra taraflar arasında fesih süreci belirli kurallara tabidir ve dikkat edilmesi gereken adımlar vardır. Öncelikle, kiracı, kira süresinin bitiminden önce ev sahibine yazılı bildirim yapmalıdır; bu bildirim, kiracının sözleşmeyi uzatmak veya feshetmek istediğini netleştirir ve yasal olarak önemlidir. Ev sahibi de kira süresinin sona erdiğini ve sözleşmenin yenilenmeyeceğini kiracıya fesih bildirimi ile yazılı olarak iletmelidir.
Kiracı sözleşme bitiminde evi boşaltmazsa, ev sahibi mahkemeye başvurarak tahliye davası açabilir. Bu süreçte mahkeme, kiracının durumu ve sözleşme hükümlerini dikkate alarak karar verir. Mahkeme kararıyla kiracı taşınmazdan çıkarılır ve tahliye işlemi hukuka uygun şekilde tamamlanır. Fesih sürecinin her aşamasında tarafların haklarının korunması ve hukuki prosedürlere uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Kira Sözleşmesinin Uzatılması ve Güncel Şartlar
1 yıllık kira sözleşmesi sona erse de taraflar anlaşırsa kiracı, evde kalmaya devam edebilir. Bu durumda sözleşme uzatılır ve güncellenir, yani kira bedeli artırılabilir, sözleşme süresi yenilenebilir veya kiracıya yeni yükümlülükler yüklenebilir. Kira sözleşmesinin devam etmesi, hem kiracının hem de ev sahibinin haklarını korur, olası hukuki anlaşmazlıkların önüne geçer ve taşınmazın düzenli şekilde kullanılmasını sağlar. Tarafların anlaşmasıyla yapılan güncellemeler, sözleşmenin hem yasal geçerliliğini hem de taraflar arasındaki güveni sürdürür.
Sık Sorulan Sorular
1 yıllık kira sözleşmesi bitince ev sahibi kiracıyı hemen çıkarabilir mi?
Hayır, ev sahibi kiracıyı sözleşmenin bitimiyle hemen çıkaramaz. Kiracıya yazılı bildirim yapılmalı ve taşınmazı boşaltması için yasal süre olan 1 ay tanınmalıdır. Bu süre sonunda kiracı evi boşaltmazsa, ev sahibi tahliye davası açarak mahkeme kararıyla kiracının çıkarılmasını sağlayabilir.
Kira sözleşmesi sona erdikten sonra kiracı ne kadar süreyle kalabilir?
Sözleşme sona ermiş ve ev sahibi yenileme talebinde bulunmamışsa, kiracı, taşınmazda 30 gün boyunca ek sözleşme yapılmadan kalabilir. Bu durum hukuki literatürde “sessiz yenileme” olarak adlandırılır. Ev sahibi, kiracının bu süreyi aşarak kalmaya devam ettiğini fark ederse, tahliye davası açarak mahkeme kararıyla kiracının taşınmazdan çıkarılmasını talep edebilir.
Ev sahibi kira artışı yapabilir mi?
Evet, 1 yıllık kira sözleşmesi sona erdiğinde ev sahibi kira bedelini güncelleyebilir. Kira artışı, sözleşme şartları ve Türk Borçlar Kanunu’nda belirtilen yasal sınırlara uygun olarak yapılmalıdır.
Kiracı, kira sözleşmesini feshetmek isterse ne yapmalıdır?
Kiracı sözleşmeyi feshetmek isterse, ev sahibine yazılı bildirimde bulunmalı ve sözleşmede belirtilen ihbar süresine uymalıdır. Bu süre sözleşmede belirtilmişse 1 veya 3 ay olarak uygulanır.
Ev sahibi ihtiyaç nedeniyle kiracıyı çıkarabilir mi?
Evet, ev sahibi kendisi veya birinci derece yakınları için taşınmaza ihtiyaç duyuyorsa kiracıyı çıkarabilir. Bu durumda ev sahibi yazılı bildirim yapmalı ve kiracının tahliyesi için mahkeme süreci başlatabilir.