Bu içeriğimizde reddi miras nedir, reddi miras nasıl yapılır ve reddi miras süresi ne kadar? konularını ele alacağız. Reddi miras, mirasçının miras bırakanın malvarlığı ve borçlarını kabul etmeme hakkıdır. Mirasçı, reddi miras yoluyla mirası reddedebilir ve böylece miras bırakanın borçlarından sorumluluktan kurtulabilir.
Reddi miras işlemi, miras bırakanın öldüğü yerin bulunduğu sulh hukuk mahkemesine yapılır. Mirasçılar, mirası reddetmek istediklerinde belirlenen süre içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak bu haklarını kullanırlar. Mahkeme, reddi miras beyanını özel kütüğe kaydeder ve talep halinde mirasçıya reddi miras belgesi verir.
Reddi miras süresi, miras bırakanın ölümünden itibaren başlar ve üç aydır. Bu süre içinde reddi miras yapılmazsa, mirasçı mirası kabul etmiş sayılır ve miras bırakanın borçlarından sorumlu olur.
Reddi Miras Nedir ?
Reddi miras, mirasçının kendisine kalan mirası kabul etmeyerek mirasçılıktan feragat etmesi anlamına gelir. Reddi miras işlemi, miras bırakanın ölümünden sonra gerçekleştirilir ve mirasçının, mirasın getireceği sorumlulukları üstlenmek istememesi durumunda başvurulan bir yoldur. Özellikle, mirasın borçlarla yüklü olması durumunda, mirasçılar borçları üstlenmemek için reddi miras yoluna başvururlar.
Reddi miras süresi, miras bırakanın ölümünden itibaren 3 aydır. Reddi miras süresi, mirasçının mirası reddettiğini öğrendiği tarihten itibaren başlar. Başvuru, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Reddi miras işlemi, herhangi bir şekil şartına bağlı olmamakla birlikte, yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Yazılı beyan doğrudan mahkemeye sunulabilirken, sözlü beyan mahkeme huzurunda verilerek zapta geçirilir.
Bu işlemin geçerli olabilmesi için mirasçının fiil ehliyetine sahip olması gereklidir. Fiil ehliyeti olmayan kişiler için ise, yasal temsilcileri aracılığıyla reddi miras işlemi gerçekleştirilebilir. Reddi miras, mirasın tamamının reddini içerir; mirasın bir kısmını reddetmek mümkün değildir. Bu işlemin ardından, reddeden mirasçı mirasçılıktan çıkmış sayılır ve miras, diğer mirasçılara geçer.
Reddi Miras Nasıl Yapılır ?
Reddi miras (Mirasın reddi) işlemi, ancak miras bırakanın ölümünden sonra gerçekleştirilebilir. “Reddi miras nasıl yapılır?” sorusunun cevabı, bu işlemin miras bırakan kişinin ölümünden önce yapılamayacağıdır. Eğer miras bırakacak kişi ölmeden önce miras ile ilişiğin kesilmesi isteniyorsa, miras sözleşmesi ile mirastan feragat hakkı kullanılmalıdır veya miras hakkının devri yoluna başvurulabilir. Bu durumun teknik ayrıntıları olup, her olayda farklılık gösterebilir.
Reddi miras, belirlenen süre içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak bir beyan ile gerçekleşir. Bu beyanın herhangi bir şekil şartı yoktur; yazılı veya sözlü olarak hakime yapılması yeterlidir. Sözlü beyanlar mahkeme zabıtlarına geçirilecektir. Ayrıca, bu beyan özel olarak yetkilendirilmiş bir avukat aracılığıyla da yapılabilir.
Madde 609- Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir. Tutanağın ve kütüğün nasıl tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Mirasın reddi işlemi için fiil ehliyeti şartı aranır. Fiil ehliyeti olmayan kişiler için reddi miras işlemi, yasal temsilcileri aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Bu işlem sırasında herhangi bir şart öne sürülemez; beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Tüm bu işlemler hukuki zeminde ve kanuna uygun olarak yapıldığında, sulh hukuk hakimi talebi kabul edecektir. Ancak bu kabul için bazı şartlar da vardır. Şimdi reddi miras şartları nelerdir inceleyelim.
Reddi Miras Şartları
Reddi miras, miras bırakanın ölümünden sonra mirasçının, kendisine kalan mirası kabul etmeyerek mirasçılıktan feragat etmesidir. Reddi miras hakkı, mirasçının mirası kabul etmek istememesi durumunda kullanılır ve bu hakkın bazı önemli şartları bulunur.
Öncelikle, reddi miras hakkı kullanabilmek için miras bırakanın vefat etmiş olması ve miras hakkının mirasçıya intikal etmiş olması gerekir. Reddi miras için herhangi bir sebep aranmamaktadır; mirasın borca batık olması gerekmediği gibi, tamamen kişisel nedenlerle de reddedilebilir.
Reddi miras hakkını kullanacak kişinin fiil ehliyetine sahip olması zorunludur. Yalnızca hak ehliyetinin bulunması yeterli değildir. Vesayet altındaki kişiler ise reddi miras hakkını kullanabilmek için sulh veya asliye hukuk mahkemesinden izin almak zorundadır. Sınırlı ehliyeti olanlar (ayırt etme gücüne sahip küçükler ya da kısıtlılar) ise yasal temsilcilerinin izniyle veya kendileri bu işlemi gerçekleştirebilir.
Reddi miras işlemi kesin ve koşulsuz olmalıdır; yani miras reddi herhangi bir şarta bağlı yapılamaz. Ancak reddi miras hakkı sonradan gelen mirasçılara da sorulabilir. Onların da bir ay içinde mirası reddetmemesi durumunda, şarta bağlı reddi miras geçerli sayılır.
Reddi miras süresi içinde, miras malları üzerinde olağan koruma ve gözetim dışında herhangi bir tasarrufta bulunmak mirasın kabulü anlamına gelir. Miras mallarının kaçırılması gibi davranışlar da reddi miras hakkını ortadan kaldırır.
Reddi Miras Neleri Kapsar ?
Reddi miras, terekenin hem aktif hem de pasif değerlerini kapsar. Reddi mirasın şarta bağlı olarak yapılamayacağı kuralı gereği, mirasçı mirasın sadece bir kısmını reddedip kalan kısmını kabul edemez. Miras tamamen reddedildiğinde, miras bırakanın borçları dolayısıyla mirasçıya yüklenen sorumluluk sona erer. Aynı zamanda, miras bırakanın aktif malvarlığı üzerindeki miras payı da sona erer. Bu süreçte, mirasın reddi, mirasçıya herhangi bir borç ya da malvarlığı yükü bırakmadan, mirasçılıktan tamamen çekilme imkanı tanır.
Reddi Miras Hakları Kimlere Verilir ?
Reddi miras hakkı, hem yasal mirasçılara hem de atanmış mirasçılara, miras bırakanın tüm hak ve borçlarından oluşan miras hak ve yükümlülüklerini reddetme imkanı tanır. Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesi bu hakkı düzenlemektedir:
“Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.”
Yasal mirasçılar, mirasçılık sıfatını doğrudan kanundan alan kişilerdir. Türk Medeni Kanunu’nun 495-501. maddeleri arasında belirtilen kan hısımları, evlatlık ve altsoyu ile murisin eşi yasal mirasçılardır. Devlet de yasal mirasçı olarak kabul edilir.
Atanmış mirasçılar ise, mirasçılık sıfatını murisin kendi iradesiyle belirlediği kişilerdir. Muris, vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi belgelerle mirasını belirli kişilere bırakabilir. Mirası reddetmek isteyen bir mirasçının bu hakkı kullanabilmesi için fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Fiil ehliyetine sahip olmayan kişiler için mirası reddetme hakkını kanuni temsilcileri kullanır.
Mirasın Reddi Ne Kadar Sürede Yapılmalıdır ?
Türk Medeni Kanunu’nun 606. maddesine göre, mirasın reddi süresi 3 aydır. Kanunun 610. maddesine göre ise, bu süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kabul etmiş sayılır. Reddi miras süresi farklı durumlarda değişiklik gösterebilir:
- Yasal Mirasçılar Yönünden: Yasal mirasçılar için reddi miras süresi, miras bırakanın ölüm tarihini öğrendikleri tarihten itibaren başlar. Eğer mirasçı, mirasçılık sıfatını daha sonra fark ederse, sürenin başlangıcı bu tarihe göre belirlenir.
- Atanmış Mirasçılar Yönünden: Atanmış mirasçılar için de reddi miras süresi 3 aydır. Eğer mirasçı vasiyetname ile atanmışsa, süre vasiyetnamenin açılması ve kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar. Miras sözleşmesi ile atanma durumu söz konusuysa, süre yasal mirasçılar için belirlenen kurallara göre işler.
Reddi Miras Süresi
Reddi miras süresi, miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren başlayan ve mirasçının mirası öğrendiği tarihten itibaren üç ay olarak belirlenmiştir. Türk Medeni Kanunu‘nun 601. maddesi bu süreyi düzenlemektedir. Mirasçı, mirası öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde, mirası yazılı veya sözlü olarak reddetmelidir. Bu süre içinde yapılan reddi miras beyanı, sulh hukuk mahkemesine sunulmalıdır. Sözlü beyanlar, mahkeme huzurunda yapılarak zabıtlara geçirilir.
Mirasın reddi süresi, hak düşürücü bir süredir ve mahkeme tarafından re’sen incelenir. Sulh hâkimi, kendisine ulaşan miras reddi beyanını reddi miras süresi içinde yapılmış mı diye inceleyerek karar verir. Reddi miras süresi, mirasçının karar verme sürecini tamamlaması için önemlidir.
Reddi miras süresi içinde mirasın reddedilmemesi halinde, mirasçı mirası otomatik olarak kabul etmiş sayılır ve mirasın tüm borçları ve varlıkları üzerindeki hak ve sorumlulukları mirasçıya geçer. Bu nedenle, mirasçının mirası kabul etmeyecekse veya belirsizlik yaşanıyorsa, reddi miras süresi içinde gerekli işlemlerin yapılması önem arz eder.
Torunun Reddi Miras Süresi
Torunun reddi miras süresi Türk Medeni Kanunu’na göre belirlenen üç aylık süredir. Bu süre, miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren başlar ve torunlar da diğer yasal mirasçılar gibi bu süre içinde mirası reddetmelidirler.
Reddi Miras Süresi 3 Ayı Geçerse
Yukarıda belirtildiği gibi, reddi miras süresi 3 ay olarak kabul edilir, ancak bu sürenin geçmesi durumunda her zaman bir çözüm bulunabilir. Örneğin, mirasçılar miras bırakanın ölümünü sonradan öğrenirlerse, reddi miras süresi bu tarihten itibaren başlar. Yani, miras bırakanın ölümünden 1 yıl sonra ölüm haberi alan bir mirasçı, mirası reddetmek için gittiğinde sürenin geçtiği gerekçesiyle hakkını kullanamayabilir. Ancak mirasçının miras bırakanın ölümünü sonradan öğrendiğini ispat etmesi durumunda, süre bu yeni tarihe göre hesaplanacaktır. Bunun için miras bırakanın ölüm tarihini kanıtlaması gerekmektedir; sadece beyan yeterli değildir ve bu da mirasçının sorumluluğundadır.
Ayrıca, sulh hukuk hakimi, belirli durumlarda mirasçılara reddi miras süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir. Bu durumda, bir avukatın hakim karşısında bu durumu açıklaması faydalı olabilir.
Reddi Miras Süresi Kaçırılırsa
Hak düşürücü süreler, sürenin sonunda hakkın kullanılmamış olması durumunda, bundan sonra hakkın kullanılmasını engeller. Dolayısıyla, 3 aylık süreyi mirası reddetmeden geçiren mirasçı, mirası kabul etmiş olur. Sürenin kaçırılması durumunda ise mirasın gerçek reddi yapılamaz.
Reddi Miras Günü Geçerse Ne Olur ?
Türk Medeni Kanunu’nun 606. maddesi mirasın reddi için mirasçılara 3 ay süre tanır. Eğer bu süre içinde miras reddedilmezse, Türk Medeni Kanunu’nun 610/1. maddesi gereği mirasçının mirası reddetme hakkı düşer.
Reddi Miras Zaman Aşımı Süresi Var Mı ?
Mirasın gerçek reddi için belirlenen süre 3 aydır. Ancak mirasın hükmen reddi için herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Bu durumda, mirasçılar mirasın borçlarını ve diğer şartlarını değerlendirerek, süre içinde mirası gerçekten reddetmeye karar verebilirler. Mirasın hükmen reddi, mirasın borçlu olduğunu öğrendikten sonra bile talep edilebilir ve bu süreçte herhangi bir zaman kısıtlaması yoktur.
Reddi Miras İçin Gerekli Belgeler Nelerdir ?
Reddi miras işlemi için gerekli belgeler şu şekildedir:
- Nüfus cüzdanı veya pasaport fotokopisi
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Miras bırakanın ölüm belgesi (nüfus müdürlüğünden alınan ölüm kaydı belgesi)
- Miras bırakanın son yerleşim yeri adresi bilgisi
- Mirası reddeden kişinin adres beyanı
- Varsa muris tarafından yapılmış vasiyetname veya tenkis davası sonucuna ilişkin belge
Reddi Miras Halinde Miras Kime Kalır ?
Mirasın reddi, mirasçının miras hakkından tamamen vazgeçmesi anlamına gelir ve bu durumun hukuki sonuçları üç ana başlıkta ele alınır. Bir mirasçı reddi miras yaptığında, kendisi ve onun varsa altsoyları mirasçılık sıfatını kaybeder. Yani mirasçının miras hakkı geçmişe dönük olarak sona erer ve murisle ilgili tüm hak ve yükümlülüklerden feragat edilmiş olur.
Eğer miras bırakanın en yakın mirasçılarından biri veya tamamı mirası reddederse, mirasçılık sıfatları tamamen ortadan kalkar. Bu durumda, miras bırakanın malvarlığı ve borçlarından sorumlulukları sona erer. Ancak mirası reddeden mirasçıların yerine, sonra gelen mirasçılar devreye girer. Sonradan mirasçı olan kişiler, önceki mirasçıların reddi nedeniyle mirasçılık hakkını kazanabilirler. Böylece reddi miras yapan mirasçının yerine sonraki mirasçılar geçer ve miras onlara intikal eder.
Reddi Miras Beyanı İptal Edilebilir Mi ?
Kural olarak miras reddedildikten sonra geri dönmek mümkün değildir. Ancak Borçlar Kanunu’nun 23. maddesi ve devamındaki maddeler çerçevesinde, mirasçının yanılma, aldatma veya korkutma sonucu ret beyanında bulunduğu durumlarda yapılan ret işlemi için iptal talebinde bulunulabilir. Mirasçı, ret beyanının iptali için dava açabilir.
Reddi Miras Sıkça Sorulan Sorular
Reddi Miras Noterden Yapılabilir Mi ?
Reddi miras veya mirasın reddi işlemi noterden yapılamaz; yalnızca sulh hukuk mahkemesi aracılığıyla reddi miras davası yoluyla gerçekleştirilebilir.
Reddi Miras Yapılmazsa Ne Olur ?
Mirasın reddi yoluna süresi içinde başvurulmadığı takdirde, mirasçı mirası kayıtsız şartsız kabul etmiş olacak ve mirasbırakanın hak ve borçları miras payı oranında ilgili mirasçıya geçecektir. Bu durumda mirasçı, mirasbırakanın varsa borçlarından da kendi malvarlığıyla sorumlu olabilecektir.
Reddi Miras Çeşitleri Nelerdir ?
Medeni Kanun’un 605. maddesinde, reddi mirasın iki çeşidinden bahsedilmektedir: Bunlar, mirasın gerçek reddi ve mirasın hükmen reddidir.
Reddi Miras Süresi Ne Kadar ?
Reddi miras süresi, miras bırakanın ölüm tarihinden itibaren başlayan ve mirasçının mirası öğrendiği tarihten itibaren üç ay olarak belirlenmiştir.